Historia Miasta Kowary

Powstanie i rozwój Kowar wiążą się przede wszystkim z górnictwem rud żelaza i kowalstwem. W 1148 roku gwarek Walon Wawrzyniec Angelus odkrył na zboczu Góry Rudnik rudę żelaza. 10 lat później z polecenia ówczesnego księcia Polski Bolesława Kędzierzawego założono osadę. Wkrótce rozpoczęto eksploatację rudy, zaczęto kuć żelazo i wytwarzać różne wyroby metalowe. Działalność górnicza dawała gwarkom wiele przywilejów. Gwarkowie byli ludźmi wolnymi, co w średniowieczu, siłą rzeczy stwarzało wiele konfliktów z możnowładcami. Dzięki górnictwu, hutnictwu, kowalstwu Kowary stały się osadą w miarę bogatą i skutecznie konkurowały z pobliska Jelenią Górą.

Kowarscy górnicy poza ciężką pracą brali także udział, co wynika z dokumentów, w bitwie pod Legnicą w 1241 r., a umiejętności górników kowarskich wykorzystywane były do wysadzenia w powietrze w 1479 r. w okolicy Gryfowa Śląskiego zamku niemieckiego raubrittera Talkensteina.

W roku 1513 ówczesny król Czech i Węgier Władysław Jagiellończyk, w dokumencie lokacyjnym z 4 IX 1513 roku jako zwierzchnik księstwa świdnicko-jaworskiego, nadał Kowarom prawa miejskie. Na długo przed nadaniem praw miejskich, Kowary używały pieczęci z herbem, który przedstawia skaczącego konia, na którego grzbiecie widnieje młot kowalski z napisem “Sigillum Smedborgensis” (z roku 1454).

Po otrzymaniu praw miejskich używano pieczęci z herbem i napisem “Sigillum Civitatis Metallicae 1525”. W XVI wieku Kowary były obok Świdnicy i Wrocławia najważniejszym centrum przemysłu żelaznego na Dolnym Śląski.
Bardzo dużo żelaza eksportowano do ówczesnej Polski, rekordowym zaś był rok 1558 kiedy to Kowary wyeksportowały aż 1500 cetnarów żelaza. Część konstrukcji pierwszego mostu warszawskiego, wzniesionego w latach 1567-1573 było wykonane z kowarskiej stali.

Kowary w drugiej połowie XVI wieku były znanym ośrodkiem produkcji zbrojeniowej (broni palnej, białej i kul armatnich), a miejscowi rusznikarze cieszyli się sławą dobrych fachowców. Zaopatrywali oni nie tylko Śląsk, ale także wykonywali różne zamówienia z krajów ościennych. Jednym z klientów był król Polski Zygmunt August, który zlecił wykonanie 2000 luf do muszkietów.
W początkach XVII wieku Kowary nadal rozwijały się pomyślnie, ale wojna trzydziestoletnia wyniszczyła ludność, zniszczyła miasto, zatopiono kopalnie. Okres górniczej świetności miasta się skończył. Po wojnie trzydziestoletniej rozpoczął się okres rozwoju tkactwa.

W 1742 roku, w wyniku wojny prusko-austriackiej, Kowary tak jak i cały Dolny Śląsk, przyłączono do Prus. W 1747 roku Król pruski Fryderyk II odsprzedał dobra kowarskie wraz z pałacem Nowy Dwór władzom miasta, udzielając na ten cel pożyczki królewskiej. Na przełomie XVIII i XIX wieku podejmowano nieudane próby wznowienia działalności górniczej. Miasto „żyło” w tym okresie głównie z włókiennictwa. Dopiero w 1856 roku rozpoczęto wydobycie rudy magnetytowej na skalę przemysłową w kopalni magnetytu “Bergfreiheit” (Góra Wolności), która z przerwami funkcjonowała do 1962 roku.

Po pierwszej wojnie światowej kontynuowano wydobycie rud żelaza (magnetytu) – dla potrzeb rozwijającego się przemysłu zbrojeniowego III Rzeszy, a w latach 1936-1944 wydobywano rudę uranu. Również po II wojnie światowej, przez pewien czas wydobywano rudy żelaza, ale też, w największej tajemnicy, rozpoczęto wydobycie rud uranu. Eksploatacja rud uranu odbywała się głównie na przełomie lat czterdziestych i pięćdziesiątych. Po II wojnie światowej miasto rozwijało się głównie w oparciu o działalność Zakładów Przemysłowych R-1 (związanych z wydobywaniem uranu), a także dzięki przemysłowi włókienniczemu produkującemu płótna lniane i słynne od wielu dziesiątków lat dywany. W okresie powojennym ludność Kowar powiększyła się z około 4 tys. do 12,5 tys. mieszkańców.

Park Miniatur Zabytków Dolnego Śląska

Plenerowa wystawa prezentująca precyzyjnie wykonane miniatury najważniejszych zabytków Dolnego Śląska w skali 1:25, co pozwala na ich dokładne obejrzenie z każdej strony. Wśród makiet znajdują się słynne zamki, pałace, kościoły i inne charakterystyczne budowle regionu, m.in. Zamek Książ, Pałac w Wojanowie czy Świątynia Wang. Każda miniatura została wykonana z ogromną dbałością o detale, a zwiedzanie wzbogacone jest o ciekawe opowieści przewodników. To świetne miejsce dla rodzin z dziećmi oraz pasjonatów historii i architektury, pozwalające w krótkim czasie odkryć bogactwo Dolnego Śląska.

Muzeum Sentymentów

To niezwykła podróż do przeszłości, pozwalająca przenieść się do czasów PRL-u dzięki wiernie odtworzonym wnętrzom mieszkań, biur i warsztatów sprzed lat. Ekspozycja obejmuje przedmioty codziennego użytku, meble, zabawki, sprzęty RTV i AGD, które były niegdyś obecne w większości polskich domów. Zwiedzający mogą poczuć klimat dawnych lat, zobaczyć kultowe produkty z tamtego okresu, a także przypomnieć sobie, jak wyglądało życie bez nowoczesnych technologii. Muzeum znajduje się w dawnej Fabryce Dywanów w Kowarach, co dodaje mu autentycznego charakteru.

Inne atrakcje:

Kowarska starówka – Urokliwa część miasta z zabytkowymi kamienicami i spokojnym klimatem, idealna na spacer wśród historycznej architektury. Znajdują się tu kawiarnie, sklepiki z lokalnymi wyrobami oraz ślady górniczej przeszłości Kowar.
Western City – Park rozrywki w stylu Dzikiego Zachodu z pokazami kowbojskimi, jazdą konną i strzelaniem z łuku. Idealne miejsce dla rodzin, oferujące aktywności nawiązujące do kultury westernowej.
Sztolnie Kowary – Podziemna trasa turystyczna prowadząca przez dawne kopalnie uranu i żelaza, ukazująca historię górnictwa w regionie. Zwiedzanie obejmuje opowieści o trudnych warunkach pracy oraz wykorzystaniu wydobywanych surowców.

Kowary

Galerie